Witlof met ham en kaas uit de oven is een echte klassieker voor wie houdt van een warme, hartige maaltijd met een romig sausje en een goudbruin kaaskorstje. De zachte witlofstronkjes worden omwikkeld met plakjes gekookte ham en vervolgens bedekt met een zelfgemaakte kaassaus van melk, boter, bloem en belegen kaas. Een beetje mosterd en nootmuskaat geven de saus extra smaak, zonder dat deze overheerst.

Dit gerecht is ideaal voor een doordeweekse avond waarop je iets lekkers op tafel wilt zetten zonder ingewikkelde kooktechnieken. Terwijl de witlof in de oven staat, kun je alvast aardappelpuree bereiden of de tafel dekken. De combinatie van malse witlof, hartige ham en gesmolten kaas zorgt voor een vertrouwde, huiselijke maaltijd die bij jong en oud in de smaak kan vallen.

Met een paar eenvoudige ingrediënten maak je deze ovenschotel helemaal zelf. Het belangrijkste is dat je de witlof na het koken goed laat uitlekken. Zo blijft de kaassaus lekker romig en krijgt de bovenkant de kans om mooi goudbruin te worden.

Waarom witlof met ham en kaas uit de oven zo lekker is

De kracht van dit gerecht zit in de combinatie van verschillende smaken en structuren. Witlof heeft van nature een licht bittere smaak, die mooi samengaat met de zachte, zoute smaak van gekookte ham. De romige kaassaus maakt het geheel voller van smaak, terwijl de geraspte kaas bovenop tijdens het bakken een heerlijk goudbruin korstje vormt.

De mosterd zorgt voor een subtiel pittig accent en de nootmuskaat geeft de saus een warme, kruidige smaak. Door de witlof eerst voor te koken, wordt deze zacht voordat de ovenschotel de oven ingaat. Daardoor hoef je het gerecht alleen nog te bakken totdat de saus bubbelt en de kaas gesmolten en goudbruin is.

Serveer de ovenschotel met aardappelpuree, gekookte aardappelen of een portie krokante aardappeltjes. Zo maak je er eenvoudig een complete maaltijd van.

Ingrediënten voor witlof met ham en kaas

Met de onderstaande hoeveelheden maak je witlof met ham en kaas voor 4 personen.

• 8 stronkjes witlof
• 8 plakken gekookte ham
• 40 g roomboter
• 40 g bloem
• 500 ml volle melk
• 200 g geraspte belegen kaas
• 1 theelepel mosterd
• ½ theelepel nootmuskaat
• Zout en zwarte peper naar smaak
• Een beetje boter om de ovenschaal in te vetten

Welke kaas kun je het beste gebruiken?

Belegen kaas is een goede keuze voor deze ovenschotel. De kaas heeft voldoende smaak om de romige saus karakter te geven en smelt mooi wanneer je hem door de warme saus roert. Geraspte kaas is handig, omdat je deze direct kunt gebruiken.

Wil je een krachtigere kaassmaak? Vervang dan een deel van de belegen kaas door geraspte oude kaas. Houd er rekening mee dat oude kaas wat uitgesprokener en zouter kan zijn. Proef daarom de saus voordat je extra zout toevoegt.

Welke witlof is geschikt?

Kies stevige, compacte witlofstronkjes met frisse, lichtgekleurde bladeren. Verwijder eventuele beschadigde buitenste bladeren voordat je begint. De onderkant mag je een klein stukje afsnijden, maar snijd niet te veel weg, zodat de stronkjes tijdens het koken zo goed mogelijk heel blijven.

Benodigdheden

• Een ruime kookpan voor de witlof
• Een steelpan voor de kaassaus
• Een garde
• Een vergiet
• Een ovenschaal
• Een oven

Bereiding: witlof met ham en kaas uit de oven

Stap 1: Verwarm de oven voor

Verwarm de oven voor op 200 °C, bij voorkeur met boven- en onderwarmte. Vet een ovenschaal licht in met een beetje roomboter. Kies een schaal waarin de acht witlofrolletjes naast elkaar passen, zodat ze stevig blijven liggen en de kaassaus goed verdeeld kan worden.

Stap 2: Kook de witlof beetgaar

Verwijder de buitenste bladeren van de witlof en snijd een klein stukje van de onderkant af. Breng een ruime pan met licht gezouten water aan de kook en voeg de stronkjes toe.

Kook de witlof ongeveer 10 tot 15 minuten, afhankelijk van de dikte van de stronkjes. Ze moeten bijna gaar en zacht zijn, maar nog voldoende stevig blijven om ze gemakkelijk in ham te kunnen rollen.

Giet de witlof af in een vergiet en laat de stronkjes goed uitlekken. Druk voorzichtig wat overtollig vocht eruit wanneer ze voldoende zijn afgekoeld om vast te pakken. Ga voorzichtig te werk, zodat de witlof niet uit elkaar valt.

Deze stap is belangrijk: witlof bevat veel vocht. Wanneer je de stronkjes onvoldoende laat uitlekken, kan het vocht tijdens het bakken in de kaassaus terechtkomen. Daardoor wordt de saus dunner en minder romig.

Stap 3: Maak een romige basis voor de kaassaus

Smelt de 40 g roomboter in een steelpan op middellaag vuur. Voeg de 40 g bloem toe en roer met een garde tot een glad mengsel. Laat dit ongeveer 2 minuten zachtjes garen terwijl je blijft roeren. Het mengsel mag niet bruin worden.

Voeg vervolgens de volle melk beetje bij beetje toe. Klop na iedere toevoeging goed met de garde, zodat er geen klontjes ontstaan. Wanneer de melk volledig is opgenomen, kun je de rest toevoegen.

Breng de saus al roerend zachtjes aan de kook en laat deze ongeveer 3 tot 5 minuten rustig koken. Blijf regelmatig roeren, vooral langs de bodem en de randen van de pan. De saus is klaar wanneer deze zichtbaar gebonden is en de achterkant van een lepel dun bedekt.

Stap 4: Breng de kaassaus op smaak

Haal de steelpan van het vuur. Voeg 150 g van de geraspte belegen kaas toe en roer totdat de kaas grotendeels is gesmolten. Meng daarna de mosterd en de nootmuskaat door de saus.

Breng de kaassaus op smaak met zwarte peper en eventueel een beetje zout. Proef eerst voordat je zout toevoegt, want de ham en kaas geven het gerecht al een hartige smaak.

Is de saus iets dikker geworden dan je wilt? Roer er dan een klein scheutje melk door. De saus moet gemakkelijk over de witlofrolletjes kunnen worden verdeeld, zonder dat deze waterig wordt.

Stap 5: Rol de witlof in de ham

Leg de goed uitgelekte witlofstronkjes op een snijplank of bord. Wikkel elk stronkje in een plak gekookte ham. Probeer de ham zo om de witlof te vouwen dat de stronkjes grotendeels bedekt zijn.

Leg de rolletjes met de naad naar beneden naast elkaar in de ingevette ovenschaal. Zo blijven ze tijdens het bakken beter op hun plaats liggen.

Stap 6: Verdeel de kaassaus over de ovenschotel

Giet de romige kaassaus gelijkmatig over de witlofrolletjes. Zorg ervoor dat de saus ook tussen de rolletjes terechtkomt, zodat het gerecht tijdens het bakken niet uitdroogt.

Verdeel de resterende 50 g geraspte kaas over de bovenkant. Deze extra laag kaas zorgt voor een smakelijk, goudbruin korstje zodra de schotel in de oven staat.

Stap 7: Bak de witlof met ham en kaas goudbruin

Zet de ovenschaal in het midden van de voorverwarmde oven en bak de ovenschotel ongeveer 20 tot 25 minuten op 200 °C.

De schotel is klaar wanneer de kaassaus aan de randen zachtjes borrelt, de kaas volledig gesmolten is en de bovenkant een goudbruine kleur heeft gekregen. Controleer ook of de witlof goed warm en zacht is.

Wordt de kaas te snel donker terwijl de saus nog niet goed borrelt? Dek de schaal dan losjes af met aluminiumfolie en laat het gerecht verder garen.

Stap 8: Laat het gerecht even rusten en serveer

Haal de ovenschaal voorzichtig uit de oven en laat de witlof met ham en kaas ongeveer 5 minuten rusten. Hierdoor kan de saus zich iets zetten en kun je de rolletjes gemakkelijker opscheppen.

Serveer de ovenschotel warm, bij voorkeur met romige aardappelpuree of gekookte aardappelen. Schep ook wat van de kaassaus uit de ovenschaal over de aardappelen, zodat je niets van de heerlijke saus hoeft te missen.

Praktische tips voor de lekkerste witlof met ham en kaas

Laat de witlof goed uitlekken

Dit is de belangrijkste stap om een waterige ovenschotel te voorkomen. Laat de witlof na het koken ruim uitlekken en druk voorzichtig overtollig vocht eruit. Je kunt de stronkjes eventueel enkele minuten in het vergiet laten staan voordat je ze in ham wikkelt.

Voorkom klontjes in de kaassaus

Voeg de melk geleidelijk toe aan het boter-bloemmengsel en blijf met een garde kloppen. Giet niet alle melk in één keer bij de roux. Door rustig te werken, krijg je een gladde saus zonder klontjes.

Voeg de kaas van het vuur toe

Haal de pan van het vuur voordat je de geraspte kaas toevoegt. Zo voorkom je dat de saus onnodig heet wordt en de kaas minder mooi smelt. Roer de kaas rustig door de warme saus totdat deze grotendeels is opgenomen.

Gebruik niet te veel zout

Gekookte ham en belegen kaas bevatten van zichzelf al zout. Voeg daarom pas aan het einde zout toe en proef eerst of het nodig is. Zwarte peper, mosterd en nootmuskaat geven de saus extra smaak zonder dat je veel zout hoeft te gebruiken.

Houd de witlofrolletjes heel

Kook de witlof niet langer dan nodig. Wanneer de stronkjes te zacht worden, kunnen ze tijdens het uitlekken en oprollen gemakkelijk uit elkaar vallen. Ze garen immers nog verder in de oven.

Mogelijke variaties

Witlof met ham, oude kaas en mosterd

Voor een uitgesproken kaassmaak kun je een deel van de belegen kaas vervangen door oude kaas. Een klein beetje extra mosterd geeft de saus meer pit. Voeg de mosterd geleidelijk toe en proef tussendoor, zodat de smaak van de witlof niet wordt overheerst.

Witlof met ham en extra romige kaassaus

Wil je een wat vollere saus? Vervang dan een klein deel van de melk door kookroom. De saus wordt hierdoor rijker en romiger. Houd er rekening mee dat de ovenschotel daardoor ook wat zwaarder wordt.

Witlof met kaas en een krokant korstje

Voor een extra krokante bovenkant kun je de ovenschotel aan het einde van de baktijd kort onder de grill zetten. Houd de kaas goed in de gaten, want deze kan onder de grill snel verbranden.

Witlof uit de oven zonder ham

Je kunt de ham weglaten als je liever een vegetarische variant maakt. Leg de voorgekookte witlofstronkjes direct in de ovenschaal en verdeel de kaassaus erover. Controleer bij gebruik van kaas en andere ingrediënten of deze geschikt zijn voor een vegetarisch dieet.

Witlof met ham en kaas als complete ovenschotel

Wil je er een stevigere maaltijd van maken? Serveer de witlof dan met aardappelpuree of combineer het gerecht met gekookte aardappelen. Wie graag meerdere ovengerechten afwisselt, kan ook eens aardappelgratin met Nederlandse kaas proberen. De romige aardappelen en gesmolten kaas sluiten goed aan bij de hartige smaken van deze witlofschotel.

Wat serveer je bij witlof met ham en kaas?

Witlof met ham en kaas heeft een romige, hartige smaak. Daarom passen eenvoudige bijgerechten er het beste bij. Je hoeft de maaltijd niet ingewikkeld te maken om iets lekkers op tafel te zetten.

• Aardappelpuree: een zachte, romige puree past uitstekend bij de kaassaus en maakt de maaltijd compleet.
• Gekookte aardappelen: een eenvoudige keuze wanneer je de smaken van de witlof en ham centraal wilt houden.
• Krokante aardappeltjes: voor wat extra textuur naast de zachte witlof en romige saus.
• Een frisse groene salade: de frisse smaak en knapperige structuur vormen een prettig contrast met de warme ovenschotel.
• Gestoomde groenten: bijvoorbeeld sperziebonen of broccoli, wanneer je graag extra groenten bij de maaltijd serveert.

Wil je vaker groenten uit de oven met een romige saus maken? Bekijk dan ook dit recept voor bloemkool uit de oven met romige kaassaus. Daarmee kun je eenvoudig afwisselen tussen verschillende groente-ovenschotels.

Witlof met ham en kaas voorbereiden

Je kunt een deel van de voorbereiding vooraf doen. Kook de witlof, laat de stronkjes goed uitlekken en bereid de kaassaus. Bewaar de onderdelen afgedekt in de koelkast wanneer je ze niet direct gebruikt.

Je kunt de ovenschotel ook alvast samenstellen door de witlof in ham te rollen en in de ovenschaal te leggen. Verdeel de saus erover en bewaar de schaal afgedekt in de koelkast als je het gerecht later wilt bakken. Zorg ervoor dat de ingrediënten na de bereiding niet langdurig op kamertemperatuur blijven staan.

Houd er rekening mee dat een koude ovenschaal langer nodig kan hebben om volledig warm te worden. De genoemde baktijd van 20 tot 25 minuten is daarom vooral een richtlijn voor een schotel die niet rechtstreeks uit de koelkast komt. Controleer altijd of het gerecht door en door heet is voordat je het serveert.

Bewaren en opnieuw opwarmen

Hoe bewaar je witlof met ham en kaas?

Laat restjes niet langdurig buiten de koelkast staan. Bewaar de afgekoelde ovenschotel in een goed afgesloten bakje of dek de ovenschaal goed af en zet deze binnen 2 uur in de koelkast. Bij een koelkasttemperatuur van maximaal 4 °C kun je de restjes doorgaans nog ongeveer 2 dagen bewaren.

Hoe warm je de ovenschotel opnieuw op?

Verwarm de restjes bij voorkeur in een voorverwarmde oven op ongeveer 160 tot 180 °C. Dek de schaal zo nodig af met aluminiumfolie om te voorkomen dat de kaas te donker wordt. Verwarm het gerecht totdat het ook in het midden goed heet is.

Een kleine portie kun je eventueel in de magnetron opwarmen. De witlof en saus kunnen daardoor iets zachter worden en de kaaskorst verliest zijn krokante structuur.

Kun je witlof met ham en kaas invriezen?

Invriezen is mogelijk, maar de structuur kan na het ontdooien veranderen. Witlof kan extra vocht afgeven en de kaassaus kan wat minder glad worden. Voor het beste resultaat kun je dit gerecht daarom het beste vers bereiden of maximaal enkele dagen gekoeld bewaren.

Veelgestelde vragen over witlof met ham en kaas uit de oven

Hoe lang moet witlof met ham en kaas in de oven?

Bij een oventemperatuur van 200 °C heeft de ovenschotel doorgaans 20 tot 25 minuten nodig. De witlof is dan al voorgekookt. De schotel is klaar wanneer de saus borrelt en de kaas goudbruin is. Komt de schaal rechtstreeks uit de koelkast, houd dan rekening met een langere opwarmtijd.

Hoe voorkom ik dat witlof met ham en kaas waterig wordt?

Laat de witlof na het koken goed uitlekken en druk voorzichtig overtollig vocht eruit. Laat de stronkjes eventueel nog enkele minuten in een vergiet staan voordat je ze in ham wikkelt. Een goed gebonden kaassaus helpt eveneens om een romige ovenschotel te krijgen.

Kan ik witlof met ham en kaas een dag van tevoren maken?

Ja, je kunt de ovenschotel vooraf samenstellen en afgedekt in de koelkast bewaren. Bak de schotel later totdat de saus goed borrelt en het gerecht door en door heet is. Houd er rekening mee dat de baktijd langer kan zijn wanneer de schotel koud de oven ingaat.

Welke kaas is het lekkerst voor witlof met ham en kaas?

Belegen kaas is een uitstekende basis dankzij de volle smaak en goede smelteigenschappen. Voor een krachtiger resultaat kun je een deel vervangen door oude kaas. Ook andere goed smeltende kazen kunnen worden gebruikt, al verandert de smaak van de saus daardoor.

Moet ik de witlof eerst koken voordat deze de oven ingaat?

Voor dit recept wel. Door de witlof 10 tot 15 minuten voor te koken, wordt deze alvast zacht en hoeft de schotel in de oven vooral nog door te warmen en een goudbruin korstje te krijgen. De exacte kooktijd hangt af van de grootte van de stronkjes.

Kan ik witlof met ham en kaas zonder mosterd maken?

Ja, je kunt de mosterd gerust weglaten. De saus wordt dan iets milder van smaak. De combinatie van boter, melk, belegen kaas en nootmuskaat zorgt ook zonder mosterd voor een romige kaassaus.

Welke aardappelen passen het beste bij deze ovenschotel?

Romige aardappelpuree is een klassieke keuze, omdat de puree de kaassaus goed opneemt. Gekookte aardappelen passen er ook prima bij. Wil je liever een krokant bijgerecht, kies dan voor gebakken aardappeltjes uit de oven.

Kan ik diepvrieswitlof gebruiken?

Vers witlof is voor dit recept de eenvoudigste keuze. Wanneer je diepvrieswitlof gebruikt, volg dan de bereidingsinstructies op de verpakking en laat de groente na het ontdooien en verwarmen bijzonder goed uitlekken. Extra vocht kan de kaassaus dunner maken.

Witlof met ham en kaas: een vertrouwde ovenschotel

Met witlof, gekookte ham, belegen kaas en een zelfgemaakte kaassaus zet je zonder ingewikkelde ingrediënten een smakelijke ovenschotel op tafel. Door de witlof goed uit te laten lekken, de saus rustig te binden en de kaas bovenop goudbruin te bakken, krijg je een gerecht met zachte witlof, hartige ham en een romige binnenkant.

Serveer de schotel met aardappelpuree of gekookte aardappelen en eventueel een frisse salade. Zo maak je van deze klassieke combinatie een complete maaltijd die goed past bij een gezellige avond thuis.

Geniet van deze heerlijke witlof met ham en kaas uit de oven!