Op een koude, gure dag is er weinig zo verwarmend als een kom ouderwetse Hollandse erwtensoep met rookworst. Deze klassieke, stevige soep wordt gemaakt met groene spliterwten, varkensvlees, gerookt spek en een flinke hoeveelheid wintergroenten. Tijdens het rustig koken vallen de spliterwten langzaam uit elkaar, waardoor de soep vanzelf dik en romig wordt. De rookworst en het spek geven de erwtensoep een volle, hartige smaak, terwijl prei, winterwortel, knolselderij en bladselderij voor een heerlijke groentebasis zorgen.

Deze Hollandse erwtensoep, die ook bekendstaat als snert, is ideaal als stevige avondmaaltijd voor het hele gezin. Met een snee roggebrood en eventueel wat katenspek erbij zet je een traditionele wintermaaltijd op tafel. Een extra voordeel is dat de soep de volgende dag vaak nog lekkerder smaakt, omdat de smaken dan goed met elkaar zijn vermengd.

Ingrediënten voor Hollandse erwtensoep

Met onderstaande ingrediënten maak je ongeveer 6 porties stevige erwtensoep met rookworst.

• 500 g groene spliterwten
• 2 liter water
• 1 rookworst van ongeveer 275 g
• 250 g schouderkarbonade of varkenslapjes
• 150 g gerookt spek
• 1 grote winterwortel
• 2 preien
• 2 middelgrote uien
• 1 kleine knolselderij
• 2 aardappelen
• 2 laurierblaadjes
• 1 bosje bladselderij
• Zout en zwarte peper naar smaak

Hollandse erwtensoep maken: stap voor stap

1. Spoel de spliterwten en doe het vlees in de pan

Spoel de groene spliterwten in een zeef onder koud stromend water tot het spoelwater grotendeels helder is. Doe de spliterwten in een grote soeppan en voeg het water, de schouderkarbonade of varkenslapjes, het gerookte spek en de laurierblaadjes toe.

2. Breng de soep aan de kook

Breng het geheel rustig aan de kook. Tijdens het opwarmen kan er schuim op het water ontstaan. Schep dit met een schuimspaan van het oppervlak. Zet het vuur vervolgens laag, zodat de soep zachtjes blijft pruttelen zonder hard te koken.

3. Laat de spliterwten zacht worden

Laat de soep ongeveer 60 tot 75 minuten zachtjes koken. Roer regelmatig over de bodem van de pan, want spliterwten kunnen tijdens het garen gemakkelijk aankoeken. De erwten nemen vocht op en beginnen geleidelijk uit elkaar te vallen. Houd het vuur laag en voeg zo nodig een beetje heet water toe als de soep te snel indikt.

4. Bereid de groenten voor

Schil de winterwortel, knolselderij en aardappelen en snijd ze in kleine blokjes. Pel de uien en snipper ze fijn. Maak de preien schoon, verwijder de uiteinden en snijd het witte en lichtgroene gedeelte in ringen. Was de bladselderij zorgvuldig en houd deze apart voor later.

5. Voeg de groenten en aardappelen toe

Doe de wortel, knolselderij, aardappelen, prei en ui bij de spliterwten en het vlees. Roer alles goed door en laat de soep nog ongeveer 30 tot 40 minuten zachtjes koken. Roer tussendoor regelmatig, vooral wanneer de soep dikker wordt.

De soep is klaar voor de volgende stap wanneer de groenten zacht zijn en de spliterwten grotendeels uit elkaar zijn gevallen. De aardappelen helpen bovendien om de soep een gebonden structuur te geven.

6. Snijd het gare vlees in stukjes

Haal de schouderkarbonade of varkenslapjes en het gerookte spek voorzichtig uit de pan. Laat het vlees kort afkoelen, zodat je het veilig kunt hanteren. Verwijder eventuele botten, snijd het vlees in kleine hapklare stukjes en doe het terug in de soep. Verwijder ook de laurierblaadjes.

7. Verwarm de rookworst

Bereid de rookworst volgens de aanwijzingen op de verpakking. Snijd de warme rookworst in plakjes en voeg deze toe aan de soeppan. Laat de soep nog enkele minuten zachtjes doorwarmen, zodat de rookworst warm wordt en zijn hartige smaak aan de soep afgeeft. Laat de soep niet onnodig hard koken.

8. Breng de erwtensoep op smaak

Hak de bladselderij fijn en roer deze door de soep. Proef en voeg naar wens zwarte peper en eventueel wat zout toe. Wees voorzichtig met zout, omdat het gerookte spek en de rookworst al behoorlijk zout kunnen zijn.

Is de soep te dik geworden? Voeg dan beetje bij beetje heet water toe tot je de gewenste dikte hebt bereikt. Laat de erwtensoep nog ongeveer 5 minuten zachtjes doorwarmen en serveer hem dampend heet.

Tips voor dikke en smaakvolle erwtensoep

• Roer regelmatig: zodra de spliterwten uit elkaar beginnen te vallen, wordt de soep dikker en kan deze sneller aan de bodem vastplakken. Roer daarom goed over de bodem en langs de randen van de pan.
• Laat de soep rustig garen: een lage temperatuur zorgt ervoor dat de spliterwten en groenten gelijkmatig zacht worden. Hard koken is niet nodig.
• Voeg zout pas aan het einde toe: door eerst te proeven voorkom je dat de soep te zout wordt door het gerookte vlees en de rookworst.
• Maak de soep niet te dun: erwtensoep mag stevig zijn. Voeg alleen heet water toe wanneer de soep zo dik wordt dat roeren moeilijk gaat of de structuur niet meer naar wens is.
• Houd rekening met de volgende dag: tijdens het afkoelen en bewaren wordt erwtensoep vaak nog dikker. Dat is normaal en eenvoudig te corrigeren met een beetje water tijdens het opwarmen.

Welke rookworst gebruik je voor erwtensoep?

Een traditionele rookworst geeft erwtensoep zijn herkenbare, hartige smaak. Een gewone Gelderse rookworst uit de supermarkt is hiervoor een praktische keuze. Gebruik je een voorgegaarde rookworst, verwarm deze dan volgens de verpakking en voeg hem pas tegen het einde toe. Zo blijft de worst stevig en voorkom je dat de plakjes tijdens het koken uit elkaar vallen.

Heerlijke variaties op klassieke erwtensoep

Erwtensoep met extra groenten

Wil je wat meer groenten in de soep verwerken, dan kun je de hoeveelheid winterwortel, prei of knolselderij iets verhogen. Houd er rekening mee dat extra groenten de verhouding tussen vocht en vaste ingrediënten veranderen. Voeg indien nodig wat extra water toe en controleer of alles goed gaar wordt.

Erwtensoep zonder varkensvlees

Voor een versie zonder varkensvlees kun je het vlees en spek weglaten en kiezen voor een groentebouillon als basis. Houd er rekening mee dat de smaak dan minder rokerig en hartig wordt. Een vegetarische rookworst kan een passend alternatief zijn; voeg deze toe volgens de aanwijzingen op de verpakking.

Extra stevige snert

Houd je van zeer dikke erwtensoep, laat de soep dan rustig verder garen totdat de spliterwten grotendeels uit elkaar zijn gevallen. Roer regelmatig en controleer de bodem van de pan. Houd er rekening mee dat de soep na het afkoelen nog verder indikt.

Wat serveer je bij Hollandse erwtensoep?

Roggebrood is een klassieke begeleider van erwtensoep. Serveer er eventueel een plakje katenspek bij voor extra smaak. Ook stevig volkorenbrood past goed bij deze maaltijd en is handig om de laatste restjes soep mee op te eten.

Omdat deze soep al rijk is aan spliterwten, vlees en groenten, heb je er niet veel extra's bij nodig. Een eenvoudige snee brood is meestal voldoende om er een complete, verwarmende maaltijd van te maken.

Erwtensoep bewaren

Laat de soep na het koken niet langdurig op kamertemperatuur staan. Verdeel een grote hoeveelheid bij voorkeur over kleinere, ondiepe bakjes, zodat de soep sneller afkoelt. Zet de afgekoelde soep goed afgedekt in de koelkast en gebruik hem bij voorkeur binnen 2 dagen. Bewaar erwtensoep bij maximaal 4 °C.

Erwtensoep is ook geschikt om in te vriezen. Laat de soep eerst afkoelen, verdeel hem in porties en gebruik goed afsluitbare diepvriesbakjes. Laat bovenin wat ruimte vrij, omdat de soep bij het bevriezen kan uitzetten. Voor de beste kwaliteit kun je de soep ongeveer 3 maanden in de vriezer bewaren.

Erwtensoep opnieuw opwarmen

Verwarm de soep in een pan op laag tot middelhoog vuur en roer regelmatig, zodat de dikke soep niet aanbrandt. Voeg indien nodig een scheutje water toe om de oorspronkelijke structuur terug te krijgen. Verwarm de soep door en door tot hij overal goed heet is. Warm bij voorkeur alleen de hoeveelheid op die je nodig hebt.

Je kunt de groenten snijden en de overige ingrediënten vooraf klaarzetten. De soep zelf kun je ook een dag eerder bereiden. Bewaar hem na het afkoelen in de koelkast en warm hem de volgende dag rustig op. De smaak is dan vaak nog voller.

Veelgestelde vragen over Hollandse erwtensoep

Waarom wordt mijn erwtensoep zo dik?

Spliterwten vallen tijdens het koken uit elkaar en geven zetmeel af, waardoor de soep vanzelf dikker wordt. Ook aardappelen dragen bij aan de gebonden structuur. Voeg tijdens het koken of opwarmen een beetje heet water toe als de soep te stevig wordt.

Moet ik spliterwten vooraf weken?

Groene spliterwten hoef je doorgaans niet vooraf te weken. Spoel ze goed af onder koud water en laat ze vervolgens in de soep garen. De benodigde kooktijd kan verschillen, afhankelijk van de erwten en hoe zacht je ze wilt hebben.

Kan ik erwtensoep een dag van tevoren maken?

Ja, dat kan heel goed. Laat de soep na het koken snel afkoelen, bewaar hem afgedekt in de koelkast en verwarm hem de volgende dag goed door. De soep zal waarschijnlijk dikker zijn geworden, dus voeg zo nodig wat water toe.

Kan ik Hollandse erwtensoep invriezen?

Ja. Laat de soep afkoelen en vries hem in porties in goed afsluitbare bakjes in. Voor de beste kwaliteit kun je hem ongeveer 3 maanden bewaren. Laat de soep bij voorkeur in de koelkast ontdooien en verwarm hem daarna goed door.

Welke groenten horen in traditionele erwtensoep?

In deze versie gebruiken we winterwortel, prei, ui, knolselderij en aardappelen. Bladselderij wordt op het einde toegevoegd voor een frisse, kruidige smaak. De precieze samenstelling kan per recept verschillen.

Kan ik erwtensoep zonder rookworst maken?

Ja, je kunt de rookworst weglaten. De soep blijft stevig door de spliterwten en groenten, maar krijgt een minder uitgesproken rooksmaak. Voor een vegetarische variant kun je een vegetarische rookworst gebruiken en ook het spek en andere vleesproducten vervangen of weglaten.

Hoe voorkom ik dat erwtensoep aanbrandt?

Laat de soep op laag vuur zachtjes koken en roer regelmatig over de bodem van de pan. Gebruik bij voorkeur een pan met een stevige bodem. Wordt de soep erg dik voordat alle ingrediënten gaar zijn, voeg dan wat heet water toe.

Wat is het verschil tussen erwtensoep en snert?

De woorden erwtensoep en snert worden in Nederland vaak door elkaar gebruikt voor de bekende stevige soep van spliterwten. Vooral in de winter wordt snert veel gegeten. De precieze ingrediënten en dikte verschillen per huishouden en recept.

Met deze ouderwetse Hollandse erwtensoep met rookworst zet je een stevige, hartige wintermaaltijd op tafel. Serveer de soep met roggebrood, maak gerust een extra portie en bewaar wat overblijft voor de volgende dag. Eet smakelijk!