De geur van versgebakken kruidkoek met kaneel en warme koekkruiden brengt meteen een gezellige sfeer in huis. Deze ouderwetse Hollandse kruidkoek met rozijnen en krenten heeft een zachte, smeuïge structuur, een volle kruidige smaak en precies genoeg zoetheid dankzij de donkerbruine basterdsuiker en stroop. De gewelde rozijnen en krenten zorgen voor kleine, fruitige accenten in iedere plak.

Deze zelfgemaakte kruidkoek is heerlijk bij een kop koffie of thee, als tussendoortje of bij een uitgebreid ontbijt in het weekend. Je hebt geen ingewikkelde baktechnieken nodig en het beslag staat in ongeveer 15 minuten klaar. Daarna doet de oven het meeste werk. Het resultaat is een geurige, ouderwetse koek die je gemakkelijk zelf thuis bakt met ingrediënten die gewoon in de Nederlandse supermarkt verkrijgbaar zijn.

Wil je de kruidkoek op zijn lekkerst eten? Laat hem dan na het bakken volledig afkoelen en bewaar hem goed afgesloten. De volgende dag zijn de smaken vaak nog beter met elkaar in balans.

Ingrediënten voor Hollandse kruidkoek met rozijnen en krenten

Met de onderstaande hoeveelheden maak je één kruidkoek in een cakevorm van ongeveer 25 cm, goed voor 10 tot 12 plakken.

• 250 g zelfrijzend bakmeel
• 150 g donkerbruine basterdsuiker
• 200 ml melk
• 100 g rozijnen
• 75 g krenten
• 2 el stroop
• 2 tl koekkruiden
• 1 tl kaneel
• 1 ei
• 50 g roomboter, gesmolten
• 1 snufje zout

Zo maak je ouderwetse kruidkoek

Stap 1: Verwarm de oven voor

Verwarm de oven voor op 170 °C. Vet een cakevorm van ongeveer 25 cm zorgvuldig in met een beetje boter. Bekleed de vorm eventueel met bakpapier, zodat je de kruidkoek na het bakken gemakkelijk kunt verwijderen.

Stap 2: Wel de rozijnen en krenten

Doe de rozijnen en krenten in een kom en giet er warm water overheen. Laat het gedroogde fruit ongeveer 10 minuten wellen. Hierdoor wordt het zachter en blijft het tijdens het bakken minder snel droog.

Giet het water af en laat de rozijnen en krenten goed uitlekken. Dep ze vervolgens droog met keukenpapier. Zo voeg je niet onnodig veel vocht aan het beslag toe.

Stap 3: Meng de droge ingrediënten

Doe het zelfrijzend bakmeel, de donkerbruine basterdsuiker, koekkruiden, kaneel en het zout in een ruime mengkom. Roer alles goed door elkaar, zodat de kruiden gelijkmatig over het bakmeel verdeeld zijn. Dit zorgt ervoor dat de kruidkoek overal dezelfde warme, kruidige smaak krijgt.

Stap 4: Maak het beslag

Voeg de melk, stroop, het ei en de gesmolten roomboter toe aan het mengsel van droge ingrediënten. Roer alles met een garde of houten lepel tot een glad beslag. Meng alleen zolang dat nodig is om de ingrediënten goed met elkaar te verbinden. Het beslag moet samenhangend zijn en mag geen droge plekken meer bevatten.

Laat de gesmolten boter eventueel eerst iets afkoelen voordat je deze toevoegt. Zo voorkom je dat de boter te heet is wanneer deze met het ei in aanraking komt.

Stap 5: Voeg de rozijnen en krenten toe

Schep de uitgelekte en drooggedepte rozijnen en krenten door het beslag. Verdeel het fruit met een spatel zo gelijkmatig mogelijk. Hierdoor krijgt iedere plak straks een lekkere hoeveelheid rozijnen en krenten.

Stap 6: Vul de cakevorm

Giet het beslag in de voorbereide cakevorm. Strijk de bovenkant glad met een spatel, zodat de kruidkoek gelijkmatig kan bakken. Tik de vorm eventueel voorzichtig op het aanrecht om grote luchtbellen te verwijderen.

Stap 7: Bak de kruidkoek gaar

Zet de cakevorm op een rooster in het midden van de voorverwarmde oven. Bak de kruidkoek gedurende 50 tot 60 minuten op 170 °C. De exacte baktijd kan per oven verschillen.

Controleer na ongeveer 50 minuten met een satéprikker of de koek gaar is. Steek de prikker in het midden van de kruidkoek. Komt deze er vrijwel droog uit, zonder nat beslag eraan, dan is de koek klaar. Een paar vochtige kruimels zijn geen probleem. Wordt de bovenkant te donker terwijl het midden nog niet gaar is, dek de koek dan losjes af met aluminiumfolie.

Stap 8: Laat de kruidkoek afkoelen

Haal de cakevorm uit de oven en laat de kruidkoek ongeveer 10 minuten in de vorm afkoelen. Haal hem daarna voorzichtig uit de vorm en laat hem op een rooster volledig afkoelen.

Snijd de koek pas aan wanneer hij voldoende is afgekoeld. Zo blijven de plakken beter intact en krijgt de kruidkoek de tijd om zijn structuur verder te ontwikkelen.

Tips voor een zachte en smaakvolle kruidkoek

• Laat de rozijnen en krenten goed uitlekken. Overtollig water kan het beslag te vochtig maken en de baktijd beïnvloeden.
• Roer het beslag niet te lang. Meng de ingrediënten tot alles goed gecombineerd is. Zo voorkom je dat de koek onnodig stevig wordt.
• Gebruik donkerbruine basterdsuiker. Deze geeft de kruidkoek een volle karamelsmaak en draagt bij aan de donkere kleur.
• Controleer de gaarheid op tijd. Begin rond 50 minuten met controleren, omdat niet iedere oven hetzelfde bakt.
• Snijd de koek pas na het afkoelen. Een warme kruidkoek is kwetsbaarder en kan bij het snijden gemakkelijk verkruimelen.
• Geef de smaken de tijd. Bewaar de afgekoelde koek een nacht in een afgesloten trommel. De kruidige smaak komt dan vaak nog beter tot zijn recht.

Mogelijke variaties

Kruidkoek met extra kaneel

Houd je van een uitgesproken kaneelsmaak? Dan kun je de hoeveelheid kaneel iets verhogen. Houd er rekening mee dat kaneel de smaak van de koekkruiden kan overheersen wanneer je er te veel van gebruikt.

Kruidkoek met alleen rozijnen

Heb je geen krenten in huis, vervang ze dan door dezelfde hoeveelheid extra rozijnen. De koek wordt daardoor iets fruitiger, maar behoudt zijn herkenbare kruidige karakter.

Kruidkoek met noten

Voor een koek met wat meer bite kun je een deel van het gedroogde fruit vervangen door grofgehakte walnoten of hazelnoten. Gebruik deze toevoeging naar smaak en verdeel de stukjes goed door het beslag.

Een iets zoetere kruidkoek

De combinatie van basterdsuiker en stroop geeft deze kruidkoek al een aangename zoetheid. Wil je een rijkere smaak, dan kun je een klein beetje extra stroop gebruiken. Voeg niet te veel toe, want dat kan de vochtverhouding van het beslag veranderen.

Hoe serveer je Hollandse kruidkoek?

Snijd de volledig afgekoelde kruidkoek in plakken en serveer ze bij een kop koffie of thee. Een dun laagje roomboter op een plak kruidkoek is een eenvoudige, klassieke manier om ervan te genieten. De romige boter past goed bij de warme specerijen en het zoete gedroogde fruit.

De koek is ook lekker als tussendoortje of bij het ontbijt. Serveer hem bijvoorbeeld naast een schaaltje yoghurt of een glas melk. Voor een gezellige koffietafel kun je verschillende soorten zelfgebakken lekkernijen combineren, zoals deze klassieke Hollandse appeltaart. Zo bied je zowel een fruitige taart als een kruidige koek aan.

Kruidkoek bewaren

Laat de kruidkoek na het bakken volledig afkoelen voordat je hem opbergt. Bewaar hem vervolgens in een goed afgesloten trommel op een koele, droge plek. Zo blijft hij doorgaans enkele dagen lekker zacht. Gebruik altijd je zintuigen om te beoordelen of de koek nog goed is en gooi hem weg wanneer je schimmel of een afwijkende geur opmerkt.

Bewaar de koek niet afgesloten terwijl hij nog warm is. De condens die dan ontstaat, kan de structuur kleverig maken.

Kun je kruidkoek invriezen?

Ja, kruidkoek kun je invriezen. Laat de koek eerst volledig afkoelen en snijd hem eventueel in afzonderlijke plakken. Verpak de plakken luchtdicht in diepvriesfolie of een geschikte diepvriesdoos. Zo kun je steeds de hoeveelheid ontdooien die je nodig hebt.

Laat de plakken bij voorkeur op kamertemperatuur ontdooien, nog in hun verpakking. De exacte bewaartijd is afhankelijk van de verpakking en de omstandigheden in de vriezer. Voor de beste smaak en structuur is het verstandig de ingevroren koek niet onnodig lang te bewaren.

Veelgestelde vragen over kruidkoek

Waarom is mijn kruidkoek droog geworden?

Een kruidkoek kan droog worden wanneer hij te lang wordt gebakken of wanneer de oven warmer is dan aangegeven. Controleer de koek daarom vanaf ongeveer 50 minuten met een satéprikker en haal hem uit de oven zodra het midden gaar is.

Waarom zakt mijn kruidkoek in het midden in?

Dat kan gebeuren wanneer de koek nog niet volledig gaar is wanneer je hem uit de oven haalt, of wanneer de ovendeur tijdens het bakken te vroeg wordt geopend. Controleer de gaarheid zorgvuldig en open de oven bij voorkeur pas tegen het einde van de baktijd.

Moet ik de rozijnen en krenten eerst wellen?

Ja, in dit recept worden de rozijnen en krenten 10 minuten in warm water geweld. Daardoor worden ze zachter. Laat ze daarna goed uitlekken en dep ze droog voordat je ze door het beslag mengt.

Kan ik de kruidkoek een dag van tevoren bakken?

Dat kan uitstekend. Laat de koek volledig afkoelen en bewaar hem in een afgesloten trommel. Na een nacht rust zijn de smaken vaak mooi ingetrokken en is de kruidkoek heerlijk bij koffie of thee.

Kan ik gewone bloem gebruiken in plaats van zelfrijzend bakmeel?

Zelfrijzend bakmeel is in dit recept bedoeld om de kruidkoek tijdens het bakken te laten rijzen. Gewone bloem bevat geen rijsmiddel. Als je die gebruikt, moet je dus ook een geschikt rijsmiddel toevoegen. De exacte hoeveelheid hangt af van het gebruikte product; zonder die aanpassing kan de koek compacter uitvallen.

Welke koekkruiden zijn geschikt voor dit recept?

Gebruik een kant-en-klare Nederlandse koekkruidenmix uit de supermarkt. Deze bevat een combinatie van specerijen die goed past bij kruidkoek. De precieze samenstelling verschilt per merk, waardoor ook de smaak enigszins kan variëren.

Kan ik de kruidkoek zonder krenten maken?

Ja, je kunt de krenten weglaten en eventueel vervangen door extra rozijnen. Houd er rekening mee dat de verdeling van het gedroogde fruit en de smaak daardoor iets veranderen.

Hoe krijg ik mooie plakken die niet uit elkaar vallen?

Laat de kruidkoek volledig afkoelen voordat je hem aansnijdt en gebruik een scherp, liefst gekarteld mes. Snijd met rustige zaagbewegingen in plaats van de koek hard naar beneden te drukken.

Meer ouderwetse bakrecepten

Ben je dol op klassieke Nederlandse baksels? Probeer dan ook eens deze Nederlandse appel-kruimeltaart. De combinatie van zachte appel en een krokante kruimellaag maakt dit een heerlijke aanvulling op een gezellige koffietafel.

Deze ouderwetse Hollandse kruidkoek met rozijnen en krenten bewijst dat je met eenvoudige ingrediënten een smaakvolle, huiselijke lekkernij kunt bakken. Serveer een plak bij koffie of thee, bewaar een paar plakken voor later en geniet van de warme geur en kruidige smaak van zelfgebakken kruidkoek.